Tussen blad

In 5 foto’s.

Je kent ze vast, de langpootmuggen. Het zijn schokkerige vliegers met drie paar lange poten, die twee keer de lichaamslengte beslaan, een langgerekt lijf, donkere kraalogen en een vooruitstekende snuit die op een steeksnuit lijkt. Met die snuit kunnen langpootmuggen overigens niet bijten of prikken omdat de kaken verkleind is. Ze leven van nectar en stuifmeel, maar bij sommige soorten kunnen de volwassen langpootmuggen helemaal niet meer eten. Alles wat ze nodig hebben, hebben ze als larve al bij elkaar verorberd.
De larven zijn niet geliefd, ze veroorzaken veel schade aan grassen en gewassen, maar de langpootmug zelf is geheel onschadelijk.
Dit is het vrouwtje van de Nephrotoma flavipalpis, een tijgerlangpootsoort. Aan haar achterlijf zit de spitse legbuis waarmee ze 1 millimeter lange, zwarte, smalle eitjes zal leggen. Zoals wel eens gedacht wordt, kan ze daar ook niet mee steken.

Tussen juli en september komt het volwassen exemplaar tevoorschijn. Deze langpootmug is pas uit de pop gekropen.
De larve, ook wel emelt genoemd, leeft een paar centimeter onder de grond, in uiterst smalle gangetjes. Hij wurmt zich naar boven om te eten. Dag en nacht heeft de larve zich flink tegoed gedaan aan de kraag van het gras, kiemend graan, jong gewas in de moestuin en aan kiemplanten van onkruid. Maar omdat het hier een exemplaar van de tijgerlangpoten betreft, is het voedsel van deze larvesoort verrot hout!
Voor spreeuwen, sommige meeuwen en roeken zijn de larven een waarachtig voedselfestijn. Ze wroeten even met hun snavel en trekken de larven dan met gemak uit de grond. Vogels en spinnen worden als de meest voorkomende vijand aangemerkt, maar ook mollen, muizen, egels en kikkers lusten ze graag. De blinde larve overwintert ook in de grond.

Die lange poten maken de langpootmug ook enigszins kwetsbaar. De poot laat namelijk los bij het belaagd worden door mens of dier: de langpootmug, evenals de hooiwagen, doet aan zelfamputatie. Omdat er geen vervelling meer is, groeit die kwijtgeraakte poot niet meer aan.
Langpootmuggen worden aangetrokken door licht. Als er een langpootmug in huis zit en je wilt het diertje buiten zetten, pak het dan niet bij een poot, maar voorzichtig bij de vleugel. Dan kan de onbeschadigde langpootmug in een paar dagen vrijheid aan plantensappen likken, paren, eieren leggen en doodgaan na al dat werk.
De langpootmug is ongeveer tussen de 16 en 25 millimeter groot. De grootste langpootmug ter wereld heeft een lichaamslengte van bijna 7 centimeter!

Overigens worden langpootmuggen ook wel vliegende hooiwagens genoemd. In het Engels hebben zowel de hooiwagen als de langpootmug dezelfde naam: daddy-long-legs. Kwetsbaar of niet, de langpootmug heeft die dunne lange poten niet voor niks. Zo wordt het evenwicht in het gras behouden als de wind de grasstengels in verschillende richtingen beweegt. Met lopen kan de langpootmug meerdere grassprieten vasthouden. Vliegen is een ander verhaal. Door de zigzaggende vlucht wordt dit insect gemakkelijk uit de lucht geplukt. Net als andere vliegen en muggen hebben langpootmuggen slechts één paar vleugels, het achterste paar vleugels is omgevormd tot gereduceerde stompjes, te zien als halterachtige uitsteeksels die voor evenwicht dienen. Tijdens de rust liggen de vleugels dakpansgewijs.

Langpootmuggen zijn schemer- en nachtactief. In de vroege ochtend en avondschemering zie je hen vooral over vochtig grasland vliegen. Overdag houden ze zich meestal verscholen tussen planten.
De meeste langpootmuggen hebben een onopvallend uiterlijk om geen aandacht van vijanden te trekken, maar soms hebben ze afwijkende kleuren en uitsteeksels om juist af te schrikken. Het geslacht Nephrotoma, waaronder deze langpootmug valt, is wat kleurrijker. Ze worden ook wel tijgerlangpoten genoemd, omdat veel soorten gevlekt zijn.

Voor de informatie op dit blog, probeer ik meestal zo veel mogelijk over het onderwerp te vinden. Soms weet ik wel iets, soms kom ik niet ver, soms heb ik er helemaal geen zin in en plaats ik alleen de foto’s en soms vind ik meer en ga ik selecteren. De meeste informatie die ik onder ogen krijg, schrijf ik zo goed als het gaat in eigen woorden op. Hieronder staan mijn bronnen vermeldt waaruit ik mijn informatie mocht halen (met zeer grote dank) :
de Gelderlander, Gerrit Jansen    
Wikipedia    
Gardensafari

 
 
insects, insecten, macro, 2017, autumn, crane fly, foto, fotografie, garden, herfst, langpootmug, macro photography, macrofotografie, mug, nature, Nephrotoma, Nephrotoma flavipalpis, Panasonic Lumix DMC-FZ200, photo, photography, Raynox DCR-250, september, Soli, summer, tipula, Tipulidae, zomer
 
 

Breekbaar beeld

 

(2 foto’s.)

Slenteren bij het veld. Loom. Dan sluipend. Ogen laag. Stil staan. Behoedzaam. Luisteren. Trachten niets te vertrappen. Zien met ingehouden adem. Geen schaduw laten vallen. Dan zachtjes door de knieën. Nog trager naar voren bewegen. Genieten van het beeld. Vervolgens heel langzaam, langzamer omhoog. Daarna drijven, kijkend, weg van het porseleinen gras. Tijd genoeg om naar huis te vliegen en nogmaals te beleven.

 
Tipulidae Blomsterphoto Soli 2016

Tipulidae Soli Blomsterphoto 2016

   Langpootmuggen – Tipulidae – Schnaken – Stankelben – Storstankelbein – Crane fly – Koziułkowate – Harkrankar – Tipuloidea – Bleiz-gouel-Mikael – Tipoledoj – Lószúnyogok
 

Pas nog

( 10 foto’s.)
Nog niet zo lang geleden, toen het najaar op het voorjaar leek, de wei nog woest en welig was en het zaad zich tussen bloem verstrooide, nog niet zo lang geleden… nog voor de dagen en de nachten, nog net geen vorst, al ijzig grijpend kouder werden…  toen kroop er een,  nog niet zo heel erg lang geleden,  uit de zoom van het opgebolde zomergras…

een Stippelblindwants, Pantilius tunicatus

✔ een stippelblindwants, Pantilius tunicatus, uit de familie Miridae op een bloemstengel


 
een sprinkhaanvlieg, Stomorhina lunata, uit de familie Calliphoridae op een boterbloem

✔ een sprinkhaanvlieg, Stomorhina lunata, uit de familie Calliphoridae op een boterbloem


 
een grasgoudhaantje, Oulema melanopus

✔ een grasgoudhaantje, Oulema melanopus. Wat een kleuren!


 
Nog een weideschaduwwants, Lygus pratensis, op het boerenwormkruid.

✔ en zag nog een weideschaduwwants, Lygus pratensis, op het boerenwormkruid


 
de terrasjeszwever, Eupeodes corrollae, snoepend van de gewone brunel

✔ de terrasjeszwever, Eupeodes corrollae, snoepend van de gewone brunel


 
Een zweefvlieg, de Eristalus arbustorum,  kleine bijvlieg, rustend op een boterbloem

✔ een zweefvlieg, de Eristalus arbustorum, de kleine bijvlieg, rustend op een boterbloem


 
op de bedauwde klaver droogde een drekvlieg (Scathophaga) met een druppel op de rug onder de eerste zonnestralen

✔ op bedauwde klaver droogde een drekvlieg (Scathophaga) met een druppel op de rug onder de eerste zonnestralen


 
verscholen in het natte gras wachtte een bedauwde langpootmug op vliegschemertijd

✔ verscholen in het natte gras wachtte een bedauwde langpootmug op vliegschemertijd


 
deze 'grasduiker' is waarschijnlijk een Dusona sp. uit de familie van de gewone sluipwespen

✔ deze ‘grasduiker’ is waarschijnlijk een Dusona sp. uit de familie van de gewone sluipwespen


 
en als laatste, op oranje sporenhoopjes, een gewoon schaduwplatvoetje Platycheirus scutatus  uit de familie van de zweefvliegen, Syrphidae

en als laatste, op oranje sporenhoopjes, een gewoon schaduwplatvoetje, Platycheirus scutatus, uit de familie van de zweefvliegen, de Syrphidae ✔

:

 

Tipula lunata

 

in de namiddagzon, bungelend aan een blad. In een stevig windje. Maar net iets te hoog. Ik neem een stoel om er beter bij te kunnen; sta op gaas en dunne poten. In de kiezel. Samen balanceren. Hij is er meer bedreven in dan ik.
Het duurt even voordat ik hem scherp heb. Wind en macro…
Hij heeft een mooie warme kleur: gelig oranje, en kent maar een generatie, die bijna uitsluitend in mei vliegt. Het is nu juni, alles is wat later. Hij ook en misschien al op zijn laatste benen.

Tipula lunata Blomsterphoto Soli 2013