Een wereld onder blad

(4 foto’s)
Er is nog een wereld te vinden in de tuin onder het herfstblad dat de wind aan de randen verzameld heeft. Niet alleen de wintermuggen, maar ook andere insecten, zoals onder andere kevers, larven van de sluipwespen of rupsen van dag-en nachtvlinders gebruiken het blad om te overwinteren. Misschien worden ze voedsel voor de scharrelende vogels, misschien kruipen ze dieper weg in een schuilplaats. Er zijn steeds minder insecten en alle kleine beetjes helpen: de tuin hoeft niet keurig ‘winterklaar’ te zijn. Je ziet dan ook zoveel meer.
Ik laat het blad zoveel mogelijk met rust en straks zal het prachtige bladaarde zijn om de aarde in de tuin te verrijken zónder toevoegingen van het tuincentrum. (Klik voor een grotere en scherpere weergave.)

Lumix en Raynox: Rups Nachtvlinder

☘️

☘️

Het valt goed op, het appelgroen van deze bladwesplarve op het herfstblad. De larve lijkt op een rups, maar heeft onder andere meer onafgebroken buikpoten, de kop is donkerder gekleurd en rond. Bladwesplarven hebben ook een wat geribbeld lijf, de afzonderlijke segmenten zijn soms bijna niet zichtbaar en het uiteinde van het achterlijf is vaak naar beneden gekromd. (Bron: De Vlinderstichting.)

☘️

Van blad op mijn hand kroop deze kleine wegdistelspitsmuis. Hij heeft onder de verschillende distels ook de wegdistel als waardplant, vandaar de naam. Deze foto is van eind oktober, maar ook dit parmantige kevertje, uit de familie Apionidae, zat onder het blad verstopt.

Wegdistelspitsmuis – Ceratapion onopordi

☘️

_

Advertenties

Een bonte haardos

In 6 foto’s.
Bij deze snikhete dagen is het maar het beste om verkoeling te zoeken onder het gebladerte met wat fruit in bereik. Misschien houdt een flinke haardos ook wel heel koel. Het is een kleurrijke boel in de achtertuin en erg bont maakt dit diertje het niet op de rabarber en de frambozen.

Je kijkt naar de rups van de witvlakvlinder, Orgyia antiqua, uit de familie spinneruilen. De witvlakvlinder is een algemeen voorkomende nachtvlinder die ook dagactief is. Overdag vliegen de mannetjes in zigzagvlucht op zoek naar de vrouwtjes, die overigens ongevleugeld zijn. De vrouwtjes zijn lichtgrijs, hebben een gezwollen lijf, een beetje zakvormig, met slechts vleugelstompjes. Daar kan ze niet mee vliegen. Zij dient alleen voor de voortplanting.
Dit is een link naar de fotogalerij van de vlinderstichting. Je zit daar onder andere een foto van een ongevleugeld vrouwtje die na de paring haar eitjes aan de buitenkant van haar eigen cocon legt. Het vrouwtje zal daar haar hele korte leven blijven.
De mannetjes hebben een harig lijf, roodbruine vleugels met een witte halvemaanvormige stip, ze hebben sterk geveerde antennen. De volwassen vlinders leven niet lang omdat ze zich niet meer voeden.


 

De rupsen zijn spectaculair zoals je op de foto’s kunt zien. De haren kunnen irritatie van de huid veroorzaken als je ze zou oppakken. Ze zijn niet kieskeurig in voedsel, ze leven op veel bomen en struiken, zoals wilgen, prunus soorten, meidoorns, bramen en frambozen.
Vrouwelijke rupsen eten een dag of tien langer en worden met een maximale lengte van 35 mm aanzienlijk groter. De mannetjes rupsen worden niet langer dan zo’n 25 mm. De vrouwelijke en mannelijke poppen zijn ook al verschillend in grootte. De volgroeide rupsen spinnen een losse cocon, vaak tussen bladeren of op een takje, waarin zij hun lichaamsharen verwerken. Binnenin de cocon verpoppen ze.

Er zijn twee overlappende generaties, de eerste vlinders komen in juni, de tweede in september.
Harige rupsen worden meestal niet door vogels gegeten met uitzondering van de koekoek, die is gespecialiseerd in harige rupsen. Vijanden van de rupsen zijn o.a. loopkevers (Carabidae), parasitaire wespen zoals schildwespen, maar ook sluipvliegen, waarvan de larven zich in het lichaam van de rups ontwikkelen. De rupsen zijn als ze jonger zijn feller gekleurd dan meer volgroeide rupsen. Bijzonder hierbij is dat meer gekleurde rupsen moeilijker voor vogels op te sporen zijn. Maar wat is het nut dan als ze groter worden en dus minder gekleurd, vraag ik mij af? Dan moeten ze zich haasten om een cocon te bouwen.

Bron:

  • De Vlinderstichting
  • Dier en natuur info.nu
  • ☘️

    _

    Rupsen

    Het zijn de wisselvallige herfstmaanden. Terwijl velen op zoek zijn naar de mooiste paddenstoelen en herfsttaferelen, alles bont kleurt en al veel blad valt, staat de Oost-Indische kers er nog fris bij. Zolang het niet vriest, blijft die groeien en bloeien en geeft veel beschutting aan allerlei insecten. En hebben de rupsen ook nog genoeg voedsel tot hun beschikking. Zo vond ik in mijn tuin de rups van het zuringuiltje. Maar ook de rupsen van het klein koolwitje en het groot koolwitje lieten zich zien. Een gunstig weerbericht: nog een paar zonnige dagen in het verschiet…  🦋

    Rups, caterpillar, raupe, chenille, Gąsienica, Fjärilslarv: Acronicta rumicis – Knot Grass – Ampfer-Rindeneule – Noctuelle de la Patience – Щавелевая совка – Syraftonfly

    Pieris rapae – Klein koolwitje – Small white – Kleiner Kohlweißling – piéride de la rave – lille Kålsommerfugl – bielinek rzepnik – blanquina de la col – rovfjäril – rapaiola

    Pieris brassicae – Groot koolwitje – Large white – Großer Kohlweißling – stor Kålsommerfugl – piéride du chou – bielinek kapustnik – kålfjäril – lahana kelebeği – baneag vooar

     
     

    Uit de pop komen (blog 3, slot)

    (Een selectie van 5 foto’s.)
    Bekijk alsjeblieft niet alleen de eerste foto op de volgpagina, want het gaat nog verder in de ‘wringende’ schoonheid van uit de pop komen…
     
    Na eerst een blog te hebben geschreven over de verschillende stadia, met vlinderpopjes, plaatste ik gisteren een blog over een kardinaalsmutsstippelmotje dat uit de pop kwam. Prachtig om te zien! Maar ja, er zijn nog popjes over. En nieuwsgierig als altijd, ga ik toch nog steeds even kijken. En zag ik het uitkomen vanaf het allereerste begin…  Wat ontzettend mooi om ook dit meegemaakt te hebben.

    Blomsterphoto Kardinaalsmutsstippelmot_uit de pop Soli 2016 (1)

    Blomsterphoto Kardinaalsmutsstippelmot_uit de pop Soli 2016 (2)

    Blomsterphoto Kardinaalsmutsstippelmot_uit de pop Soli 2016 (4)

    Blomsterphoto Kardinaalsmutsstippelmot_uit de pop Soli 2016 (5)

    Blomsterphoto Kardinaalsmutsstippelmot_uit de pop Soli 2016 (6)

    Emergence Yponomeuta cagnagella , out of the chrysalis, uit de pop komen van de kardinaalsmutsstippelmot
     

    Dank voor het kijken. Volgende keer weer iets heel anders

     

    Uit de pop

    Gisteren, in mijn vorige blog, Uitvliegen en geduld hebben, schreef ik hoe ik de rupsen van de kardinaalsmutsstippelmot heb kunnen volgen in mijn tuin. Aan de hand van de foto’s en de tekst, zie je hoe de rups van pop naar vlinder gaat. Helaas heb ik de kardinaalsmutsstippelmotjes niet uit de pop zien komen, maar was ik net iets te laat voor het laatste stukje waar ik zo nieuwsgierig naar was.  Vandaag zag ik het mooiste van dit proces voor mijn neus gebeuren.   Mijn dag kan niet meer stuk! 🌸

    Blomsterphoto kardinaalsmutsstippelmot uit de pop 14_07_2016

    Yponomeuta cagnagella – Kardinaalsmutsstippelmot – Spindle ermine – Grand hyponomeute du fusain – Pfaffenhütchen-Gespinstmotte – Benvedsspinnmal
     

    Uitvliegen en geduld hebben

    Of: Blij met een stippelmot. De kardinaalsmutsstippelmot. (7 foto’s in verschillende stadia met informatie. )
    Blomsterphoto Yponomeuta cagnagella Soli 07_2016
     

    Klik voor een grotere afbeelding

    Klik voor een grotere afbeelding

    De laatste kardinaalsmutsrupsen van de kardinaalsmutsstippelmot, Yponomeuta cagnagellus, zijn in juni hun sappige huis ontgroeid en ‘uitgevlogen’.
    Ze hebben zich vanaf het voorjaar, van mei tot juni, flink tegoed gedaan aan het blad van de kardinaalsmuts en leefden in nesten van gesponnen draden die een hele struik kunnen bedekken. Spookachtige kunst, zo’n ingepakte struik. Maar het viel me dit jaar heel erg mee. Genoeg struik over. En geen nood, de struik groeit wel weer bij, is ook mijn ervaring. Het spinselweb biedt een natuurlijke bescherming tegen vijanden, zoals vogels. Dat lukt nooit helemaal, maar ‘mijn’ rupsen zaten op een diepe, veilige plek. Toen was het tijd om te vertrekken. En het was boeiend om te zien hoe ze dat deden…

     De afdaling van de kardinaalsmutsrupsen

    De afdaling van de kardinaalsmutsrupsen

    Zijdepoppen kardinaalsmutsrups

    Zijdepoppen kardinaalsmutsrups

    Vanuit hun ingesponnen blad, waar ze met groepjes in leefden, sponnen ze een lange dikke draad naar de grond en daalden af.
    Af en toe waaide zo’n draad in mijn haren omdat ze er, met hun grote aantal, wel een paar dagen over deden om uit te trekken en ik dat heel even vergat als ik juist in dat deel van de tuin moest zijn. Maar de rupsen hielden zich stevig vast. Eenmaal beneden, sponnen ze zich laag bij de grond in een cocon, waar de verpopping zou plaatsvinden. Ik zag dat, toen ze op de grond beland waren, dat ze zich onderaan de stengel van de perzikklokjes insponnen.             Van pop naar vlinder duurt zo’n 10 à 20 dagen. In die periode neemt de pop geen voedsel tot zich. Alles lijkt in rust, maar binnenin worden de larvale organen afgebroken en weer opgebouwd tot de organen die de mot straks nodig heeft.
     

    Het spinsel van de poppen is nogal taai om wat bescherming tegen natuurlijke vijanden te hebben. Net zoals de rupsen zitten de poppen ook dicht bij elkaar. Toch gaan ze na het verpoppen hun eigen weg. Maar eerst wordt er nog gepaard. Via een geurstof lokken de vrouwtjes hun paarpartner naar zich toe. De eitjes worden afgezet en de jonge rupsen overwinteren in de kardinaalsmuts.

    En toen begon het wachten op de Kardinaalsmutsstippelmotten zelf. Rupsje nooit genoeg had dit blog beter kunnen heten en die titel slaat uiteraard op mij Een paar keer per dag, zover het toeliet, kijken. En hopen dat ze niet uitvlogen zonder mij. En dan opeens, na een fikse regenbui, zodat je denkt: die blijven nu zeker warm zitten, zag ik er een. Een beetje verscholen onder een blad, vlak boven de poppen. Nooit gedacht dat ik nog eens zo blij zou zijn met een stippelmotje. We hebben samen toch al heel wat fases doorlopen, haha. Ze zijn zo klein dat ze gemakkelijk aan je oog kunnen ontsnappen. Maar zie je er een, dan zie je er meer. Dat worden weer heel wat rupsjes in de kardinaalsmuts.

    Kardinaalsmutsstippelmot, klik om te vergroten

    Kardinaalsmutsstippelmot, klik om te vergroten

     Yponomeuta cagnagella, klik om te vergroten

    Yponomeuta cagnagella, klik om te vergroten


    Blomsterphoto Y. cagnagella  Soli 2016_07

    Yponomeuta cagnagella – Kardinaalsmutsstippelmot – Spindle ermine – Grand hyponomeute du fusain – Pfaffenhütchen-Gespinstmotte – Benvedsspinnmal
     

    Uit het zomerplaatjesarchief

    Alle foto’s zijn groter aan en door te klikken in een galerij en het leukst te bekijken op F11  ➜  80 foto’s. Nu we naar het einde van de zomer gaan, vandaag is de eerste dag van de meteorologische herfst, heb ik nog een greep in de overgebleven beestjes uit mijn zomertuinarchief van 2015 gedaan. Straks weer tijd voor warme herfstbeelden  ☂ :-)